Sigara Bağımlılığı

Sigara neden bağımlılık yapıyor?

Tütün ürünleri kullandığınızda, nikotin hızlı bir biçimde kan dolaşımına karışır. Vücudunuza girdikten on saniye içinde de beyninize ulaşır. Beyninizde adrenalin salınımına neden olur, haz duygusu ve enerji yaratır. Haz duygusu çabucak kaybolur, yorgunluk hissi oluşur ve o haz için tekrar nikotin alma ihtiyacı hissedersiniz. Haz almak için her nikotin tüketişinizde toleransınız yükselir ve nikotinin hoşa giden etkileri için artık daha fazla sigara tüketmek zorunda kalırsınız. Bir süre sonra keyif veren yanları yok olur ve kendinizi normal hissedebilmek için nikotin tüketir halde bulursunuz. Böyle bir durumda nikotin almadığınızda: anksiyete, huzursuzluk, baş ağrısı ve sinirlilik gibi yoksunluk belirtileri sergilersiniz.

Her ne kadar son yapılan araştırmalarda sigara bırakma hattı gibi destek servisleri, dumansız hava sahası (sigara yasağı) gibi alınan yasal önlemler ve sigara fiyatlarındaki artışlarla birlikte sigara kullanımının geçmiş yıllara nazaran azaldığı ortaya konsa da sigaraya alternetif birçok ürün piyasada bulunmaktadır. Tütün kullanıcıları için günümüzde; farklı sigara çeşitleri, farklı ince ve kalınlıkta purolar, nikotin bandı, nikotin sakızı, elektronik sigaralar (e sigara), nargile vb. ürünler sigara yerine tüketilmektedir. Bu ürünlerden birçoğu üzerinde yapılan araştırmalar hala sınırlı sayıdadır ve beden üzerindeki uzun vadeli etkileri öngörülememektedir. Aynı zamanda bağımlılığın davranışsal yönü(sigara içme davranışı) farklı ürünlerle pekişmeye devam etmektedir.

Sigaranın İçindekiler

Sigara içmek bir yana, sigara dumanına pasif içici olarak maruz kalmak bile ciddi sağlık riskleri taşımaktadır. Sigara dumanı 7000’den fazla kimyasal madde ve bileşiklerini içerir. Yüzlercesi toksik etki yaratır ve bir kısmı sıklıkla akciğer kanseri olmak üzere birçok kanser türüne neden olur.

Sigaranın Zararları Nelerdir?

Sigara içmeyenlerde ile karşılaştırıldığında, sigara kullanan kişilerde iki ila dört kat daha fazla koroner kalp hastalığı ve iki ila dört kat daha fazla inme geçirme riski bulunmaktadır. Akciğer kanserine yakalanma riski erkeklerde 23, kadınlarda 13 kat daha fazla artmaktadır. Kronik obstrüktif akciğer hastalığından ölme ise (örneğin kronik bronşit ve amfizem gibi) 13 kata kadar daha fazla risk içermektedir. Hipertansiyon, şeker hastalığı kalp hastalığı ve astım gibi hastalıklara uzun süreli nikotin kullanımı yol açabilmekte ya da bu hastalıkların ilerlemesine sebep olmaktadır.

Sigara Bağımlılığının Tedavisi:

 

Birçok kişi sigarayı bırakmak istediğini söylemesine rağmen, bu isteği eyleme geçirebilmek kolay olmamaktadır. Bunun yanısıra bırakan kişilerin bir süre sonra çeşitli gerekçelerle tekrar kullandığı sıklıkla görülmektedir. Bu duruma en çok yol açan faktörlerin arasında destek almaksızın kendi başına bırakmayı denemek ve süreç içinde motivasyonunu yitirmek gösterilebilir. Bırakma girişimlerinin hüsranla sonuçlanmaması adına tedavi, bağımlılığın fizyolojik ve psikolojik (düşünsel, duygusal ve davranışsal) doğasına uygun biçimde çok yönlü olarak yürütülmelidir.

Sigarayı bıraktıktan sonra: mide ağrısı, kabızlık, gaz sancısı, öksürük, boğaz kuruluğu, çökkün duygudurum, yorgunluk, uykusuzluk, açlık hissi ve sinirlilik gibi yoksunluk belirtileri görülebilmektedir. Bunların birçoğu bırakma sonrası iki ila dört hafta içinde yok olur. Buna rağmen; sigaraya yönelik can çekmesi/aşerme (craving) çok daha uzun sürebilmektedir. İlaç tedavisi ve gerekli durumlarda nikotin yerine koyma tedavileri gibi ek yöntemlerle kişinin yaşadığı yoksunluk belirtileri en aza indirilerek tedaviye uyumu kolaylaştırılır.

İlaç tedavisine paralel olarak yürütülen psikoterapide ise kişinin ayrıntılı tütün kullanım geçmişi alınarak bırakmasının önündeki engeller (tetikleyiciler, nüks nedenleri vb.) tespit edilir ve bırakmasını kolaylaştırabilecek yeni yöntemler geliştirilir. Aynı zamanda, kişinin problem çözme ve duygularla başa çıkma becerilerinin arttırılması ve motivasyonunun canlı tutulması da terapinin ana hedeflerindendir.

Email
Instagram
YouTube
LinkedIn
LinkedIn
Share